MENU

“Social media voelt voor mij soms als de uitverkoop van de ziel.”

Schrijfster Marion Pauw staat bekend om haar scherpe pen en haar vermogen om menselijke drijfveren feilloos bloot te leggen. Onlangs verscheen haar nieuwste roman, Jij bent het licht, een zintuigelijke psychologische thriller over familie, schuld, trauma en waarheid. Als Marion niet schrijft,  kiest ze voor rust: minder online en meer genieten van de echte kleine dingen. Zo start ze binnenkort met haar initiatief Geef Acht, waarmee ze jou wilt meenemen in 8 minuten stilte per dag. In een wereld die altijd aanstaat, vertelt ze waarom offline zijn voor haar geen luxe is, maar een noodzaak, en hoe die stilte haar creativiteit, concentratie en geluk voedt.

 

Wat maakte dat je vaker offline ging?

Ik merkte tijdens het schrijven dat ik me niet meer kon concentreren. Waar ik vroeger gewoon ging zitten en alles vanzelf uit me stroomde, had ik nu continu de drang om op mijn telefoon te kijken. Misschien was er weer een nieuwe prikkel om me af te leiden. Het blijft iets raars: we zijn de hele tijd op zoek naar afleiding. Ziekelijk eigenlijk, ik had zóveel moeite om scherp te blijven.

 

In eerste instantie dacht ik dat mijn hersenen minder goed werkten door de overgang. Maar diep vanbinnen wist ik wel beter: het lag aan mijn telefoon, en aan de constante stroom van online prikkels. De echte eye-opener kwam toen ik een huisje huurde op een berg in Spanje. Daar was geen ontvangst, dus liet ik mijn telefoon thuis. Toen realiseerde ik me dat er niets mis was met mijn brein, ik moest gewoon door mijn verslaving heen breken. Het voelde alsof mijn hersenen vacuüm waren gezogen, en iemand er ineens een gaatje in prikte waardoor ze weer “lobbig en juicy” werden. Daarvóór voelde het alsof mijn brein verschrompeld was.

Een tweede wake-upcall kwam tijdens een hersenschudding. Ik kon prima praten of een podcast luisteren, maar zodra ik Instagram opende, kreeg ik binnen twee minuten een totale system overload. Toen besefte ik opnieuw hoe belastend social media is voor ons brein, en dat we dit dus de hele dag door doen. Heftig vond ik dat.

Ik heb vaker op het punt gestaan om Instagram helemaal te verwijderen. Een paar jaar geleden was ik in Thailand, op het eiland waar The Beach is opgenomen. Nog voor ik goed en wel aan land was, zag ik overal selfiesticks. Niemand leek écht iets te beleven; iedereen was bezig met het perfecte plaatje. Ik realiseerde me dat als ik iets meemaakte, het bijna secundair werd, er draaide constant een stemmetje in mijn hoofd: moet ik hier iets mee op Instagram? De foto’s waren niet meer voor mezelf, maar voor de buitenwereld. Daardoor verlies je het authentieke moment.

Na die reis besloot ik een jaar helemaal offline te gaan. In het begin was het onwennig; uit gewoonte pakte ik steeds mijn telefoon om het weer te checken. Maar al snel kwam er rust. Vrijheid. Als ik mijn man foto’s zag maken om te posten, dacht ik alleen maar: wat heerlijk dat ik dat niet hoef.

 

Tegelijkertijd: ik ben schrijfster, en ik wil mijn boeken verkopen. Instagram is daarvoor hét medium. Bovendien willen mensen míjn echte verhaal horen, en dat kan via social media. Dus nu heb ik iemand die mijn berichten voor me plaatst. Zo kan ik wél delen, zonder dat ik continu overprikkeld raak. Toch merk ik dat ik, nu mijn boekpresentatie eraan komt, weer vaker online ben dan ik wil. Alsof Instagram me opnieuw naar binnen zuigt. Als ik mijn telefoon zie liggen, voelt het alsof er een peuter aan mijn been hangt die om aandacht smeekt. Hopelijk is dat na volgende maand weer anders, want ik blijf ervan overtuigd dat het slecht is voor je hoofd.

 

Wat ervaar je als je langere tijd offline bent?

Als ik een tijd niet online ben geweest, voel ik rust. Ik ben meer in het moment, meer aanwezig in mijn lichaam. Dat komt ook doordat ik elke ochtend mediteer, journal en ademhalingsoefeningen doe. Hoe verder je van je lichaam afdwaalt, hoe enger het idee wordt om weer naar binnen te keren. Je brein is verslaafd, en denkt dat iemand zijn snoepje van hem afpakt. Social media voelt voor mij soms als de uitverkoop van de ziel. De meeste mensen posten om bevestiging te krijgen, het is een goedkope manier om waardering van buitenaf te zoeken. Daardoor verleren we hoe we onszelf kunnen vullen met eigen liefde en zelfwaarde. Je wordt afhankelijk, en dat kan niet gezond zijn.

Zitten er ook positieve kanten aan social media?

Zeker. Als het alleen maar slecht was, zou het makkelijker zijn om ermee te stoppen. Er is veel inspiratie te vinden, vooral op zelfhulpaccounts. En het is leuk om te zien wat anderen doen. Maar tegelijkertijd blijf ik me verbazen over de massa-adoratie voor mensen die een dommige foto van zichzelf plaatsen met een tegelspreuk eronder, en daar dan twintigduizend likes voor krijgen. Iedereen doet elkaar na; we worden kopieën van elkaar. Misschien is dat menselijk, want wat vertrouwd voelt, voelt veilig.

Heb je tips voor mensen die vaker offline willen leven?

Volg alleen accounts waar je écht iets aan hebt. Zet je telefoon een paar uur uit in de middag. Leg hem uit het zicht, geen schermen aan tafel, en zet je notificaties uit, dan moet je zelf bewust naar een app toe, in plaats van dat je er steeds in wordt getrokken. Neem je pinpas mee naar de supermarkt, betaal dus niet met je telefoon. En ga scrabbelen in plaats van Wordfeud, of koop een kleurboek. Zo ben je creatief en mindful bezig, zonder steeds aan je scherm te denken.
Anneloes van Vliet
December 2025
CLOSE